Hidrolik silindirlerde kaçak kontrolü

Silindir kaçağı iki biçimde görülür: dışarıdan akan yağ ve gözle görülmeyen iç kaçak. İlki temizlik ve güvenlik sorunudur. İkincisi ise hızı, kuvveti ve yük tutmayı bozar, enerji harcar ve çoğu zaman fark edilmeden büyür. İkisini ayırmayı ve ölçmeyi bilmek, bakım kararlarını rakama dayandırır.

İç ve dış kaçak

Dış kaçak: ne kabul edilir?

Çubuk yüzeyinde çok ince bir yağ filmi, contanın çalışması için normaldir. Çubuğun geri dönüşte yağı sıyırıp ileri harekette damlatması ise kabul edilmez. Kaçağı sınıflandırın:

• Nem: yüzeyde hafif ıslaklık, damla oluşturmuyor. İzleyin.
• Damlama: düzenli damla. Planlı müdahale gerektirir.
• Akma: sürekli yağ akışı. Hemen müdahale edin, yağ eksilmesi ve kayma tehlikesi vardır.

Küçük görünen damlamanın hacmi hızla toplanır. Bir damla yaklaşık 0,05 mL kabul edilirse, saniyede bir damla günde yaklaşık 4 L, yılda yaklaşık 1,5 m³ yağdır. Yağ maliyeti, temizlik ve zemin kayma riski bunun üstüne eklenir.

İç kaçak: nasıl anlaşılır?

Piston contası aşınınca basınçlı taraftan karşı tarafa yağ geçer. Silindir yük altında yavaş yavaş kayar, hızı düşer, yağ ısınır. Ancak benzer belirtileri yön valfi ya da yük tutma valfi sızıntısı da verir. Hangi parçanın sorumlu olduğunu ayırmanız gerekir.

Test 1: Kayma (drift) ölçümü

1. Silindiri yük ile belirlenen konuma getirin. Yön valfi nötr konumda olmalı.
2. Çubuğa bir komparatör ya da ölçekli işaret koyun, belirli sürede kayma mesafesini ölçün.
3. Kayma varsa, kaynağı daraltmak için sırayla yük tutma valfini ya da çek valfi devre dışı bırakıp tekrar ölçün.

Aşağıdaki hesap aracı, ölçülen kaymadan kaçak debisini çıkarır.

Test 2: Doğrudan iç kaçak testi

1. Sistemi enerjisiz hale getirin, silindir güvenli konumda ve yük desteklenmiş olmalı.
2. Silindiri strok sonuna dayatın ve basınçlı tarafı hazırlayın. Karşı porttaki hortumu söküp, hattın valf tarafını tapayla kapatın.
3. Silindir portundan açık bırakılan karşı taraftan çıkan yağı ölçü kabıyla toplayın. Basıncı üretici ya da test standardının öngördüğü değerde uygulayın ve belirli süre bekleyin.
4. Toplanan hacmi süreye bölün (cm³/dk).

Kabul sınırı için silindir üreticisinin değerine ve hidrolik silindirlerin kabul testlerini düzenleyen ISO 10100 standardına başvurun. Sınır, conta tipine ve çapa göre değişir.

Hesap aracı: kaymadan kaçak debisine

Varsayılan değerlerde (Ø63 piston, 3 mm kayma, 10 dakika) kaçak yaklaşık 0,94 cm³/dk bulunur. Küçük görünür, ancak yük tutan bir silindirde saatte yaklaşık 18 mm kayma demektir. Makinenin konumunu koruması gereken uygulamalarda bu kabul edilemez.

Kaçağın nedenleri

• Yağ kirliliği. Sert parçacıklar conta ve çubuğu çizer, tüpü aşındırır. Bkz. ISO 4406.
• Yan yük ve hizasızlık. Silindir ekseni dışındaki kuvvetler çubuğu ve burç yatağını eğer, conta tek yönde aşınır.
• Aşırı basınç ve şok. Strok sonunda yastıklamasız çarpma, basınç yükselmesi ve kapanan çıkış tarafında oluşan fazla basınç contaları zorlar. Bkz. kuvvet ve hız yazısı.
• Yüksek sıcaklık. Contalar sertleşir ve elastikiyetini kaybeder.
• Yanlış conta malzemesi. Yağ cinsi, sıcaklık ve hızla uyumsuz conta kısa sürede bozulur.
• Çubuk yüzey hasarı. Kroma çarpma, çizik ya da korozyon çubuk contasını keser. Toz contası bu yüzden önemlidir.
• Hatalı montaj. Conta ağzının kesilmesi, kirli montaj, yanlış yön ya da sıkma torku.

Onarım ve önleme

• Conta setini değiştirirken tüp iç yüzeyini ve çubuk yüzeyini mutlaka kontrol edin. Çizili ya da aşınmış yüzeyde yeni conta kısa sürede bozulur.
• Montajda temizliğe, montaj aletlerine ve yağlamaya dikkat edin. Conta ağızları keskin kenarlardan geçirilmemeli.
• Çubuk hizasını ve burç boşluğunu kontrol edin.
• Silindirin hangi bölgede çalıştığını kaydedin. Aşınma çoğunlukla çalışma bölgesinde toplanır.
• Kaçak testini planlı bakım programına koyun; ilk ölçümü yeni silindirde yapıp referans olarak saklayın.